GPSR AB Sorumlu Kişisi: 2024'ten İtibaren Tüm AB Dışı Üreticiler İçin Zorunluluk

AB Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (GPSR) ile birlikte, 13 Aralık 2024'ten itibaren AB dışı üreticiler için yeni bir uyumluluk dönemi başladı. Amazon, kendi web mağazası veya toptan satış yoluyla AB'de tüketici ürünleri satan herkes artık bir AB Sorumlu Kişisi atamak zorunda. Bu atama yapılmadan AB'de satış yapmak artık mümkün değil.

GPSR Nedir?

Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (GPSR), mevcut ürün güvenliği direktifinin yerini alan AB genelinde bir yönetmeliktir. Neredeyse tüm tüketici mallarına uygulanır ve AB pazarında bir ürünün güvenliğinden kimin sorumlu olduğunu belirler. Özü şudur: Bir üretici AB dışında bulunuyorsa, AB içinde belgelenebilir bir iletişim kişisi atamak zorundadır — bu kişi 'AB Sorumlu Kişisi' veya 'AB Yetkili Temsilcisi' olarak adlandırılır.

Bu Yükümlülük Kimleri Kapsar?

GPSR, ürünleri AB'de piyasaya süren her üretici, ithalatçı veya satıcıyı etkiler — satışın Amazon gibi pazaryerleri veya kendi kanalları aracılığıyla yapılmasından bağımsız olarak. Özellikle etkilenen gruplar:

• Amazon.de'de doğrudan satış yapan Türk üreticiler
• AB'de şubesi olmayan Çinli üreticiler ve ihracatçılar
• Dropshipping veya FBA yoluyla AB'ye teslimat yapan markalar
• Ürünlerini Avrupa pazaryerlerinde listeleyen üreticiler

AB Sorumlu Kişisi Somut Olarak Ne Yapar?

AB Sorumlu Kişisi, üretici adına yasal olarak tanımlanmış bir dizi görevi üstlenir:

• Ürünün teknik belgelerinin saklanması
• Doğru ürün etiketlemesinin sağlanması (CE, uyarı işaretleri, iletişim bilgileri)
• AB piyasa gözetimi otoriteleriyle iletişim
• Geri çağırma işlemleri veya güvenlik bildirimleri durumunda koordinasyon
• Amazon ve diğer pazaryerlerine karşı temsil

AB Sorumlu Kişisi Olarak Arya Company

Arya Company Almanya'da kayıtlıdır, aktif bir USt-IdNr. (DE460054358) ve EORI numarasına (DE360932677314849) sahiptir ve Türkiye ile diğer AB dışı ülkelerdeki üreticiler için AB Sorumlu Kişisi olarak GPSR işlevini üstlenir. Kuzey Ren-Westfalen'deki adresimiz, ürün üzerinde, Amazon listesinde ve tüm resmi iletişimlerde kayıtlı resmi AB iletişim noktası olarak hizmet vermektedir.

GPSR ile CE İşareti Arasındaki Fark

Uygulamada en sık karıştırılan konu budur. CE işareti, ürünün belirli bir AB direktifinin teknik gerekliliklerini karşıladığını gösteren bir uygunluk beyanıdır ve yalnızca kapsamdaki ürün gruplarını ilgilendirir. GPSR ise bir ürün belgesi değil, bir sorumluluk düzenlemesidir: AB pazarında o ürünün arkasında duran, yetkililerin ulaşabileceği bir muhatap bulunmasını zorunlu kılar.

Bir ürün CE kapsamında olmayabilir ama yine de GPSR kapsamındadır. Tekstil, mobilya, ev tekstili, mutfak gereçleri, dekorasyon ürünleri ve hediyelik eşya bunun tipik örnekleridir. Bu yüzden "benim ürünüm CE gerektirmiyor, o zaman bana GPSR de gerekmez" varsayımı, Türk üreticilerin Amazon listelerinin kapanmasına yol açan en yaygın yanılgıdır.

Ürün Etiketinde ve Amazon Listesinde Ne Görünmelidir?

GPSR, sorumlu kişinin bilgilerinin tüketicinin görebileceği şekilde yer almasını şart koşar. Bu bilgiler hem fiziksel üründe veya ambalajında hem de çevrimiçi satış sayfasında bulunmalıdır:

• Üreticinin adı, tescilli ticari unvanı veya markası ile posta adresi
• AB Sorumlu Kişisinin adı ve AB içindeki açık posta adresi
• Sorumlu kişiye ulaşılabilecek elektronik iletişim bilgisi (e-posta veya telefon)
• Ürünün tanımlanmasını sağlayan tip, parti veya seri numarası
• Gerekli olduğu durumlarda uyarılar ve güvenlik bilgileri — Almanya için Almanca olmak zorundadır

Teknik Dosyada Neler Bulunmalı?

AB Sorumlu Kişisi, ürünün teknik dosyasını on yıl boyunca saklamak ve yetkililer talep ettiğinde sunmakla yükümlüdür. Dosyanın eksik olması, ürünün kendisi güvenli olsa bile uygunsuzluk sayılır. Tipik bir dosya şunları içerir:

• Ürünün genel tanımı, fotoğrafları ve teknik çizimleri
• Kullanılan malzemelerin listesi ve varsa malzeme güvenlik bilgileri
• Risk değerlendirmesi: ürünün öngörülebilir kullanımında oluşabilecek tehlikeler
• Varsa akredite laboratuvar test raporları ve uygunluk beyanları
• Etiket, ambalaj ve kullanım kılavuzunun son hâlleri
• Üretim yeri bilgileri ve kalite kontrol süreçlerinin özeti

Uyumsuzluğun Somut Sonuçları

• Amazon, sorumlu kişi bilgisi bulunmayan listeleri otomatik olarak yayından kaldırır; satış geçmişi ve puanlar bu kararı değiştirmez
• Pazar denetim otoriteleri ürünün piyasadan çekilmesini veya geri çağrılmasını talep edebilir
• Gümrük, sorumlu kişi bilgisi olmayan sevkiyatları serbest bırakmayabilir
• İdari para cezaları ve tekrar eden ihlallerde satış yasağı gündeme gelir

En Sık Yapılan Beş Hata

• Lojistik firmasının veya gümrük müşavirinin adresini sorumlu kişi adresi sanmak — bu roller hukuken farklıdır
• Tek bir ürün için atama yapıp aynı markanın diğer ürünlerini kapsam dışı bırakmak
• Sorumlu kişi bilgisini yalnızca Amazon listesine yazıp ürün ambalajına işlememek
• Teknik dosyayı üretici fabrikada bırakıp AB'de erişilebilir bir kopya tutmamak
• CE gerektirmeyen ürünlerin GPSR kapsamı dışında olduğunu varsaymak

Arya Company ile Süreç Nasıl İlerler?

• Ürün gamınızı ve hedef satış kanallarınızı inceleyerek kapsamı belirliyoruz
• Mevcut belgelerinizi gözden geçirip eksik kalan teknik dokümanları listeliyoruz
• Yetkilendirme sözleşmesini imzalayıp adresimizi resmî AB temas noktası olarak tanımlıyoruz
• Etiket ve Amazon listeleme metinlerinizin GPSR uyumunu kontrol ediyoruz
• Yürürlükte kaldığı sürece otoritelerle iletişimi ve dosya saklamayı biz yürütüyoruz

Sık Sorulan Sorular

GPSR temsilcisi ile ithalatçı aynı kişi olabilir mi?

Evet, olabilir ve pratikte bu genellikle avantajlıdır. AB'de yerleşik tek bir şirketin hem sorumlu kişi hem de kayıtlı ithalatçı rolünü üstlenmesi, belgelerin tek elde toplanmasını ve otoritelerle iletişimin tek kanaldan yürütülmesini sağlar. Arya Company her iki rolü de aynı yapı altında sunar.

Aynı temsilci birden fazla marka için çalışabilir mi?

Evet. Yetkilendirme marka veya ürün grubu bazında tanımlanır ve bir temsilci birden fazla üreticiyi temsil edebilir. Önemli olan, her marka ve ürün grubu için ayrı yetkilendirme sözleşmesinin bulunması ve teknik dosyaların ayrı ayrı tutulmasıdır.

Amazon dışında satış yapıyorum, yine de gerekli mi?

Evet. GPSR yükümlülüğü satış kanalına değil, ürünün AB pazarına arz edilmesine bağlıdır. Kendi web mağazanızdan, toptan kanaldan veya bir distribütör aracılığıyla satsanız da sorumlu kişi ataması zorunludur.

Denetim Geldiğinde Ne Olur?

Alman pazar denetim otoriteleri, hem çevrimiçi listeleri hem de fiziksel ürünleri örnekleme yoluyla inceler. Denetim genellikle sorumlu kişiye yazılı bir bilgi talebiyle başlar ve teknik dosyanın belirli bir süre içinde sunulmasını ister. Bu süre çoğu zaman on iş gününü aşmaz.

Dosyanın hazır ve düzenli olması, sürecin bir bilgi alışverişiyle kapanmasını sağlar. Dosyanın eksik olması hâlinde ise ürün geçici olarak piyasadan çekilebilir; bu da satış kaybının yanında listeleme sıralamanızın da gerilemesi anlamına gelir. Sorumlu kişinin AB'de bulunması, yazışmaların gecikmeden yürütülmesini sağladığı için bu aşamada belirleyici olur.